Сонгогчдын тоо нэмэгдсэн нь УИХ-ын гишүүдийн тоог нэмэх шаардлагыг бий болгож байна.

Монгол Улсын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах ажил ид үргэлжилж байна.

Энэ удаагийн нэмэлт өөрчлөлтөөр парламентын гишүүдийн тоог нэмэх асуудал эрчимтэй яригдаж байгаа.

Анх 1990 оны долдугаар сард Монголд анх удаа олон намын оролцоотой анхны чөлөөт, ардчилсан сонгууль болж, 50 гишүүнтэйгээр парламентын үйл ажиллагаа эхэлсэн.

Улмаар 1992 онд УИХ-ын анхдугаар сонгууль болж 76 гишүүнийг сонгож байсан түүхтэй. Үүнээс хйош 30 жил турш Монгол Улсын парламент 76 гишүүнтэйгээр үйл ажиллагаа явуулж ирсэн.

Үндсэн хуулийг баталсан 1992 онд манай улс 2,1 сая иргэнтэй байсан бол одоо 3,4 сая иргэнтэй. Гучин жилийн өмнө нэг гишүүн 27,6 мянган хүнийг төлөөлж байсан бөгөөд өдгөө 44,7 мянган иргэнийг төлөөлж байна. Судлаачид болон улстөрчид гишүүдийн тоог нэмж 108, 99, 130 болгох зэрэг хэд хэдэн саналуудыг өнгөрсөн хугацаанд гаргаад байгаа. Тэгвэл энэ удаагийн ҮХНӨ-өөр 76 гишүүнийг нэг нугалж, 152 болгох тухай мэдээллүүд яригдаж эхэллээ.
Монгол Улс 1992 онд 2.1 сая иргэнтэй байсан бол одоо 3.4 сая иргэнтэй болжээ. Шинэ Үндсэн хуулийг батлахад нэг гишүүн 27.6 мянган хүн төлөөлж байсан бол өдгөө 44.7 мянган иргэнийг төлөөлж байна гэх тооцоо бий. Энэ утгаар нь аваад үзвэл, парламентын тоог нэмэх шаардлагатай. Түүнээс ч илүү чухал зүйл нь УИХ-ын гишүүдийн тоог нэмэгдүүлснээр тэдэнд нөлөөлөх нөлөөллийг багасгана.

Хоёрдугаарт: Хууль батлах ирц нэмэгдэнэ. Нийгэмд УИХ-ын гишүүд өөрт ашигтай хуулийг цөөхүүлээ сууж байгаад баталдаг явдал буурна. Эрх барьж байгаа намын гишүүд чуулганы хуралдааны ирцийг бүрдүүлдэг, хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонхоор хууль баталж байгаа нь хэт цөөн гишүүн хууль батлах, аль нэг нам, хувь хүнээс хэт хамааралтай байх, парламент давжаарах сөрөг нөлөөллүүд үүссээр байна.

Тиймээс гишүүдийн тоог нэмснээр УИХ-аас гарч буй бусад шийдвэрийг чанартай, үр нөлөөтэй болгох, эрх баригчдын бүлэглэл, лобби багасч эрх мэдлийн төвлөрөл саарах эерэг нөлөө гарна гэдгийг судлаачид хэлж байна.

Гуравдугаарт: УИХ-ын гишүүд 76 тойргоос сонгогдсон. Тэд өөрийн сонгогдсон тойрогтоо тулгамдсан асуудлыг ярьж, тойргийнхоо иргэдийн төлөөлөл болдог. Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсын гэх тодотголтой томоохон бүтээн байгуулалт, эдийн засгийн онц чухал асуудалд анхаарлаа бага хандуулдаг. Хэрэв гишүүдийн тоог нэмж, сонгогдсон тойргоос гишүүнийг чөлөөлж чадвал гишүүд аймаг, сумдын тухай биш бүтэн улсын төлөө санаа бодлоо чилээх боломж үүсэх юм.